سلام بر تمامی کاربران عزیز مجموعه های حقوق ساده ساز

بسم الله الرحمن الرحیم

  • ساده ساز ایین دادرسی کیفری
  • ساده ساز متون فقه

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

پرینت

نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباری

نوشته شده توسط حقیر ولائی نظری در تاریخ . ارسال شده در دست نوشته

 باسمه تعالی

دانلود فایل PDF

خوشبختانه اکثریت قریب به اتفاق ایرادات مطروحه در ذیل در چاپ چهارم کتاب رفع شده است.

آنچه در ذیل می‌آید نقدی است منصفانه و به دور از هر گونه خودرأیی و خود محوری بر اثر ارزشمند ـ کتاب آیین دادرسی کیفری منطبق با ق.آ.د.ک. جدید مصوب 1392/12/04ـ استاد بزرگوار جناب آقای دکتر رجب گلدست جویباری استاد یار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.

حقیر کتاب کلیات آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند منطبق با قوانین کیفری سابق را مورد مطالعه قرار داده و از اختصار و در عین حال بیان نکات اصلی و بعضاً مبهم قوانین کیفری سابق بهره برده‌ام.  

آنان که حقیر را از نزدیک می‌شناسند، به یقین می‌دانند که برای اساتید بی واسطه یا با واسطه خویش احترامی قائلم که در وصفش عاجزم و بر این نکته آگاه و معترفم که هر آنچه در عرصه آیین دادرسی کیفری در ذهن دارم از تلمذ در مکتب اخلاق مدار این بزرگوارن ـ استاد دکتر آخوندی (مقطع کارشناسی ارشد)، استاد دکتر فتحی (مقطع دکتری)، استاد دکتر آشوری، استاد دکتر علی خالقی، استاد دکتر گلدوست ـ بوده است و این کسب علم همچنان جاری و ساری است.

 

بدیهی است استاد بزرگوار علیرغم مشغله علمی و کاری بالا، لطف نموده و با دغدغه نگارش یک منبع درسی مطمئن برای دانشجویان حقوق و داوطلبان آزمون‌های حقوقی دست به قلم برده و به نگارش کتاب ارزشمند آیین دادرسی کیفری منطبق با ق.آ.د.ک. جدید مصوب 1392/12/04 پرداخته‌اند؛ که بسی شایسته تقدیر و تشکر است.

بدون شک هر اثر علمی دارای ایردات شکلی و بعضاً ماهوی می‌باشد و این چیزی از ارزش تلاش و کوشش نگارنده آن نمی‌کاهد.

به نظر می‌رسد اثر مذکور در اثر تعجیل در انتشار دارای ایراداتی است. صرف نظر از ایردات شکلی و حواله ادامه برخی مباحث (از جمله جنون متهم/ص 50) به صفحات آتی و عدم ذکر مطلب در صفحات آتی، ایرادات ماهوی نیز در این اثر به چشم می‌آید. در ذیل به نمونه‌هایی اشاره می‌گردد: (اشکالات دیگری نیز در صفحات 96، 102، 110، 111، 163، 165، 172، 174، 180، 183، 187، 226، 227، 230، 261، 262، 264، 276، 292، 299، 304، 305، 314، 322، 323، 329، 330، 341، 360، 366، 367، 368 و ...  قابل رؤیت است.)

 

  •  استاد ارجمند در صفحه 163 چنین بیان نموده‌اند:

«ماده 241 معلوم نکرده که پس از وصول اعتراض متهم، تکلیف چیست و چه مرجعی باید به اعتراض رسیدگی نماید و این نقص قانونگذاری است. البته بدیهی است که با اعتراض متهم پرونده نزد دادستان ارسال می‌شود و چنان‌چه دادستان با صدور قرار رد درخواست متهم موافقت نکند، بازپرس مکلف به فکّ قرار بازداشت موقت و تبدیل آن به قرار تأمین سبک‌تر است و ...»

 نقد سخن استاد:

اصل کلی حاکم بر تحقیقات  که در بیشتر نظام‌های حقوقی پذیرفته شده و مورد تأکید اساتید برجسته آیین دادرسی کیفری داخلی و خارجی قرار گرفته است؛ اصل تفکیک مقام تعقیب (دادستان) از مقام تحقیق (بازپرس) است. وفاداری مقنن ایران اسلامی به این اصل در قانون جدید بیش از پیش جلوه‌نمایی می‌کند. (برای مثال ر.ک.: مواد 92، 242ـ240 و ...)

بدیهی است هنگامی که بازپرس با درخواست متهم مبنی بر فکّ قرار بازداشت یا تبدیل آن مخالفت می‌کند، فی الواقع بازپرس عقیده بر اجرای همان تأمین مأخوذه و به عبارت دیگر ابقای آن دارد. از طرف دیگر قبول درخواست متهم مبنی بر رفع بازداشت مستلزم فک قرار بازداشت موقت است.

م 242 ق.آ.د.ک. صراحتاً اشعار می‌دارد:

« فك، تخفيف، يا ابقای بازداشت موقت، بايد به تأييد دادستان برسد و در صورت مخالفت دادستان، حل اختلاف با دادگاه صالح است.» همچنین ر.ک.: م 271 ق.آ.د.ک.

حتّی اگر چنین صراحتی نیز وجود نداشت و شک و تردید در فرض مذکور ایجاد می‌شد، باید به اصل ِتفکیک مقام تعیقب از مقام تحقیق که مستلزم استقلال مقام تحقیق (بازپرس) است، رجوع می‌کردیم. واضح است که مقنّن باید استثنائات وارد بر اصل را صراحتاً مشخص نماید، همچنان که در مواد 221 (احراز ملائت کفیل) و 266 (نقص تحقیقات) بیان نموده است.

لذا به نظر می‌رسد دیدگاه استاد محترم اجتهاد در مقابل نصّ است و با اصول و موازین کلی آیین دادرسی کیفری مغایرت دارد.

 

  •  استاد ارجمند در صفحه 165 چنین بیان نموده‌اند:

«متأسفانه در قانون جدید آیین دادرسی کیفری در هیچ ماده‌ای قانونگذار به حق اعتراض متهم به قرار بازداشت موقت حین الصدور و مدت اعتراض به آن را از سوی متهم مشخص نکرده است که این هم ضعف عمده قانونگذاری محسوب می‌شود. تنها ماده‌ای که به حق اعتراض متهم اشاره کرده ماده 239 است که به صورت ناقص قید شده که مراتب اعتراض متهم در متن قرار ذکر می‌شود. اما به نحوه رسیدگی به اعتراض و مدت اعتراض متهم اشاره‌ای نشده است!!»

 نقد سخن استاد:

صرف نظر از ایراد نگارشی در عبارت مذکور، به نظر می‌رسد در مواد 271ـ270 ق.آ.د.ک. صراحتاً به موضوع مورد ابهام استاد بزرگوار اشاره شده است.

 

  •  استاد ارجمند در صفحه 180 چنین بیان نموده‌اند:

«در قانون جدید آیین دادرسی کیفری با وجود اینکه صدور قرار تأمین خواسته توسط مقام قضایی در هیچ ماده ای  پیش بینی نشده لیکن در ماده 270 ق.آ.د.ک قرار تأمین خواسته به تقاضای متهم قابل اعتراض دانسته شده است که ظرف مدت 10 روز از تاریخ ابلاغ در دادگاه صالح رسیدگی می شود.»

نقد سخن استاد:

در مواد 114ـ107 ق.آ.د.ک. به ابهام استاد محترم اشاره شده است.

 

استاد ارجمند در صفحه 183 چنین بیان نموده‌اند:

«.... جنون حین ارتکاب جرم ... در این موارد نیز قرار منع پیگرد صادر می شود.»

 نقد سخن استاد:

 در مواد 202 و 370 ق.آ.د.ک. صراحتاً جنون در حین ارتکاب جرم از موارد صدور قرار موقوفی تعقیب ذکر شده است.

 

استاد ارجمند در صفحه 261 چنین بیان نموده‌اند:

«ماده 307 ........... حسب مورد در صلاحیت دادگاه های کیفری (منظور کیفری یک یا کیفری دو می باشد) تهران است، ......»

 نقد سخن استاد:

 اولاً: در ماده 294 دادگاه های کیفری صراحتاً مشخص شده است.

ثانیاً: در تفسیر عبارات قانونی احراز نظر مقنّن در الویت قرار دارد. از جمله طرق دست یابی به نظر مقنّن بررسی سیر تصویب قانون است. پیرو تذکر شماره 9 شورای محترم نگهبان مورخ 1391/07/23 کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی در اصلاحات مورخ 1392/04/22 عبارت «دادگاه کیفری یک یا دو» را به عبارت «دادگاه های کیفری» تغییر داد.

تذکر شماره 9 شورای نگهبان به شرح ذیل بود:

 

استاد ارجمند در صفحه 325 چنین بیان نموده‌اند:

 «تجدیدنظرخواهی نسبت به احکام محکومیت صادره از سوی دادگاه انقلاب اسلامی در مورد جرایم مواد مخدر تابع مقررات مذکور در ماده 427 نمی باشد، بلکه تابع مقررات پیش بینی شده در قانون تشدید مجازات مرتکبین جرایم مواد مخدر مصوب سال 1382 می باشد. .....»

  نقد سخن استاد:

اولاً: قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1376/08/17 مجمع تشخیص مصلحت نظام با اصلاحات 1389/05/09 می باشد.

ثانیاً: مقررات پیش بینی شده در قانون مذکور در رابطه با تجدیدنظرخواهی منحصراً در ماده 32 آن ذکر شده است.

ثالثاً: مقنّن در راستای رعایت حقوق دفاعی متهم در اقدامی شایسته و قابل تقدیر اقدام به نسخ صریح ماده 32 مذکور نموده است. در این راستا در ماده 570 ق.آ.د.ک. آمده است:

«از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون، ......... ماده (32) قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و الحاق موادی به آن مصوب 1376/8/17 مجمع تشخیص مصلحت نظام ........... نسخ می شود.»

 

استاد ارجمند در صفحات 181 و 292 در مورد اخذ آخرین دفاع به ترتیب چنین بیان نموده‌اند:

  «استدلال دسته اول [الزام به اخذ آخرین دفاع در صورت عقیده به مجرمیت] با اصول دادرسی و عقل و منطق حقوقی سازگارتر است، به همین جهت ماده 262 ق.آ.د.ک قید نموده که در صورت وجود دلایل کافی دال بر وقوع جرم، بازپرس مبادرت به اخذ آخرین دفاع می نماید.»

«بنابراین قبل از اعلام ختم دادرسی، اخذ آخرین دفاع از متهم توسط قاضی الزامی است ....... اعم از اینکه قاضی عقیده به برائت یا مجرمیت (محکومیت) متهم داشته یا نداشته باشد.» در زیرنویس شماره 1 آمده است: «برای مطالعه بیشتر در این زمینه به لحاظ مشابهت با اخذ آخرین دفاع در مرحله بازپرسی مراجعه شود به ص 180 و 181 همین کتاب.»

   نقد سخن استاد:

تعارض دیدگاه استاد محترم در عبارات فوق آشکار است.

 امید آن که استاد ارجمند این نقد دانشجوی با واسطه خویش را جسارت تلقی نفرمایند.

نظرات   

+1 #10 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریesfandiari 1394-02-09 19:38
با سلام
ممنون ازمطالب خوبتون،
یک پیشنهاد: لطفا اگه امکان داره مطالب رو فقط با رنگ سیاه بنوسید، خوندن مطالب رنگارنگ سخته، یا مثلا مطالب رو به صورت پی دی اف قرار بدید که خیلی بهتر میشه،
ــــــــ
با سلام
ان شاا...
ممنون از لطفتان
بازگو کردن
+5 #9 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریمجتبي 1393-08-01 14:30
سلام .واقعا وجود بزرگواراني نكته سنج و هشيار در اين آشفته بازار كتب حقوقي، خود سبب دلگرمي است. آيا اين اشكالات و اشتباهات را به اطلاع نويسندگان محترم رسانيده ايد؟ يا فقط به ذكر آنها در وبلاگ بسنده كرديد؟ بهتر بود اول به حضور اساتيد نويسنده مي رسانديد سپس در وبلاگ قرار مي داديد، تا حداقل در ويرايش هاي بعدي مدنظر قرار بگيرند.
بازگو کردن
+1 #8 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریمحسن1 1393-07-23 19:22
باسلام
درماده242ابتدااعلام کرده که فک یاتخفیف قراربازداشت نیازمندتاییدداد ستان نیست امادرادامه بیان داشته که ابقاوفک وتخفیف قراربازداشت بایدبه تاییددادستان برسد،این تعارض چگونه قابل جمع شدن می باشد.
باتشکرازپاسخگویی شما
---------
سلام
قسمت اول ماده ناطر بر قرارهای تامین منتهی به بازداشت است یعنی قرار کفالت یا وثیقه منجر به بازداشت
قسمت دوم ناطر به قرار بازداشت موقت است
بازگو کردن
0 #7 فقه جزاییعدل 1393-07-22 13:14
سلام واسه ازمون دکتری جزا دانشگاه ازاد در درس متون فقه جزایی دقیقا چی بخونم سپاس
-------------
سلام
جلدهای 13 و 14 شرح لمعه ترجمه دکتر شیروانی و مباحث قصا و شهادات از ج 5
بازگو کردن
0 #6 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریبهروز... 1393-07-22 10:28
با عرض سلام و خسته نباشید...بنده دانشجوی کارشناسی ارشد ÷ردیس قارابی هستم با کمال احترای که نسبت به اساتید محترم دارم نقد شما را میپسندم و از اینکه کتابهای شما را نیز مطالعه مینمایم خرسندم و امیدوارم روزی بنده حقیر چون جنابعالی و اساتید دیگر حرفی برای گفتن داشته باشم....گرچه تلاش خودم را باید بیشتر نمایم...عرضی داشتم که نمیدانم در چه حد درست است...بنده کتابهای دکتر اخوندی و اشوری و خالقی و گلدوست را مطالعه نموده ام اما به نظر بنده کتاب دکتر اشوری و بخصوص اخوندی از بار علمی بالاتری برخوردار است چرا که بصوت پایه ای نوشته شده اند و تلاش بیشتری شده است گرچه برخی چون برای ازمون های حقوقی مطالعه میکنند کتاب دکتر خالقی را میخوانند و او را میپسندن...در مصاحبه ای که از دختر اخوندی در مورد سیاست کیفری ایران خوانده ام فرموده اند که متاسفانه نویسنده های دیگر از نظرات بنده و بر اساس چارت بندی کتاب من نوشته اند و به اسم خود چاپ کرده اند و این نظر را نیز دکتر خالقی در کتاب خود نیز ذکر کرده است...چرا دچار این چنین دوگانگی هایی هستیم؟؟؟؟ایا برای فهم بهتر ایین دادرسی به طور کلی منابعی خارجی را توصیه مینمایید؟؟؟چرا که در پی نوشتن کتاب دادرسی کیفری متفاوت با کلیه کتابهای موجود در بازار هستم که نیاز به راهنمایی دارم
ــــــــــــــ
با سلام
با دکتر فتحی بزرگوار استاد دانشگاه خودمان صحبت نمایید.
بازگو کردن
+2 #5 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریپرواز 1393-07-22 10:27
با عرض سلام و خسته نباشید
با همه احترام و تشکری که برای زحماتتون قائل هستم ای کاش این نکات رو با خود استاد در میون میگذاشتین تا شاید با استدلالشون شما رو قانع میکردند یا اینکه حتی میپذیرفتند... چرا که اقای دکتر گلدوست حق استادی به گردن همه ما دارند اینگونه انتقاد از یک سایت عمومی خیلی پسندیده نیست و شاید تاثیر خوبی بر اذهان دانشجویان سراسر کشور که افتخار اشنایی و شاگردی ایشون رو نداشتند نگذارد هر چند استاد قدر و منزلتش خیلی بزرگتر از این حرفهاست!!
البته همه اینها نظر شخصی بنده است و شما بزرگوار واز ما عاقل تر . باز هم ممنون از زحمات شما.
بازگو کردن
+1 #4 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریمحسن1 1393-07-22 06:02
باعرض سلام
آیااین رویه رادرخصوص کتاب نکته هادرقانون آیین دادرسی کیفری تالیف دکترخالقی هم ادامه می دهید؟
موفق باشید
ــــــــــــــ
با سلام
بنده هر اشکالی پیدا کنم محترمانه ذکر خواهم نمود.
بازگو کردن
0 #3 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریبخشي زاده 1393-07-19 12:29
با سلام
شناختي ك از حضرتعالي دارم واقفم ك مطلبي را نه از روي كينه و قصد و كنايه و تخريب بيان نمي داريد و هرچه مي گوييد در مقام نقد منصفانه است
به هر ترتيب در اسرع وقت مطالب را دقيق تر مطالعه و ديدگاه خود را بيان خواهم نمود
ـــــــــــ
سلام
سپاس دوست و همکار گرامی
بازگو کردن
+1 #2 نقد کتاب آیین دادرسی کیفری استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلدوست جویباریمحسن1 1393-07-18 15:35
باعرض سلام وخسته نباشید
بنده درخصوص نقدی که برماده 241کتاب دکترجویباری بیان فرموده ایدعرضی دارم که ابرازمینمایم.
به نظربنده سخن استادصحیح میباشدچراکه درماده242آمده است ابقاقراربازداشت بایدبه تاییددادستان برسدیعنی بازپرس مکلف است درصورت ابقاقرارآنرابرا ی تاییدنزددادستان بفرستدولازم نیست که متهم به آن اعتراض کند.(نظرشخصی بنده حقیرمیباشد)ودرص ورتی که دادستان مخالف باشدبایدبرای حل اختلاف دادگاه صالح تصمیم گیری نمایدامادرصورتی که دادستان باابقاقراربازدا ست صادره توسط بازپرس موافقت نمایددرصورت اعتراض متهم مشخص نیست چه مرجعی بایدبه اعتراض رسیدگی نماید.
سوالی هم داشتم آنهم اینکه باتوجه به اینکه تحقیقات مقدماتی جرایم درصلاحیت دادگاه کیفری استان(درقانون جدیددادگاه کیفری1)منحصراًد رصلاحیت بازپرس میباشد،درصورت صدورقراربازداشت توسط بازپرس چرابایدبه تاییددادستان برسد؟
ممنون وموفق باشید
ـــــــــــــ
با سلام
دیدگاه شما محترم لیکن براساس توضیحات ذکر شده دیگر نیازی به توضیح نیست.
قرار بازداشت موقت منافی با حقوق متهم (اصل آزادی شهروندان) است به همین خاطر از دیرباز این قرار دو مقامی بوده است.
بازگو کردن
+1 #1 جزاجزا 1393-07-18 07:20
سلام ببخشی واسه قبولی در مصاحبه دکتری حقوق مدرک زبان لازمه؟؟ شما مدرک زبان دارید؟

تو درس جرم شناسی خودتون چی خونیدید قبول شدید لطفا بگید تا استفاده کنیم از تجربیاتتون واسه قبولی در دکتری تشکر
---------
سلام
در مصاحبه داشته باشید امتباز دارد اما الزامی نیست
برخی دانشگاه ها ارابه مدرک زبان را قبل از اامتحان جامع را الزامی می دانند مثل تهران و کاشان
بنده فقط دانش نامه جرم شناسی استاد دکتر نجفی ابرندابادی را خواندم
بازگو کردن

اضافه کردن نظر